بهمن
۱۲
۱۳۹۱

نیاز به آخرین ابزار تجارت

 نیاز به آخرین ابزار تجارت

اینترنت جدید است، پرسر و صداست، دوست داشتنی است و هم مظنون است. با این همه می توان گفت بیشترین حجم سر وصدایی که از اینترنت در جامعه ارتباطی ما بلند شده است، بیشتر از آنکه ناشی از بعد کاربردی آن باشد، ناشی از تازگی آن است. در رسم بردار استفاده از اینترنت به ۳ بعد می توان توجه کرد: تجارت، آموزش و سرگرمی.
به طور معمول، در کشورهای پیشرفته اگر بعد سرگرمی جذاب است، قبلاً و در کنار این بعد تجارت و بخش آموزشی وزنه سنگین خود را یافته است. اما فراموش نکنیم اینترنت یک فناوری مدرن و وارداتی است و هر غریبه تازه واردی به همان اندازه که جذاب می نماید، به همان اندازه با چشم بی اعتمادی به او نگریسته می شود. اینجاست که ممکن است همه آنچه می تواند به ما ببخشد در یک هیاهوی بی حاصل گم شود.

● تجارت، آموزش و پرورش، کفه های بازمانده
هم اکنون ۸۶ درصد حجم استفاده از اینترنت را تجارت الکترونیکی در بر می گیرد. پس از حجم آموزشی و پژوهشی، تنها ۱‎/۲ درصد اینترنت را برنامه های غیر اخلاقی تشکیل می دهد. این حجم کم در مقابل حجم وسیع استفاده های کلان دیگر از اینترنت، بی اهمیت تر از آن جلوه می کند که سدی بر سر راه استفاده از اینترنت شود. به قطع، عامل دیگری تأثیر گذار است و آن نوع مبادلات و شیوه تجارت و نگرش اقتصادی است. تجارت الکترونیکی در بستری مجال رشد می یابد که نگرش جدید و مدرنی بر تجارت حاکم باشد. این در حالی است که بازار سنتی و تجارت سنتی کمتر مجال جهانی شدن پیدا می کند.
در کشور ما، اینترنت به طور عام با کافی نت ها، آن هم در تهران آغاز شد. استفاده خانگی آن هم در قالب سرگرمی و بازی بود. می توان گفت اینترنت خود را در بستر نیازهای جامعه نشان می دهد. البته نمی توان از قلم انداخت که در سال های گذشته این فناوری به نوعی پر کننده برخی خلأ های رسانه ای بود. تجربه وبلاگ نویسی در حقیقت معرفی چهره های متنوعی بود که این بار در یک حرکت داوطلبانه به پخش رنگ ها و فرم های متفاوت افکار خود رو آورده بودند که البته خود بحث مستقلی است. اما در چرخه بازار و اقتصاد و آموزش وپرورش اینترنت در چه جایگاهی قرار گرفت. کارشناسان ارتباطات هنگامی که به این بخش می رسند از نوعی ضعف کاربردی آن سخن می گویند. احسان مروستی، کارشناس ارتباطات، به چند عامل اشاره می کند:
۱) مسائل فنی،
۲) کند بودن جریان اطلاعات
۳) جامعه ماهنوز به استفاده کاربردی از اینترنت احساس نیاز نکرده است.
در این میان، نقش دولت فراهم کردن زمینه های فنی لازم و گسترش آن است. از سویی، فضای فرهنگی جامعه باید از اینترنت به نوعی تعبیر نیاز برسد؛ این که مؤسسات دولتی و خصوصی ما به مفهوم واقعی اطلاعات نیازمند شوند و بعد به طور منظم خواهان آن باشند. از لحاظ ساختاری، در سال های گذشته، استفاده کاربردی از اینترنت گرفتار همان ساختار کند اداری بوده است؛ بدین ترتیب که قدرت تشخیص سریع و تصمیم قاطعی در این زمینه کمتر وجود داشته است. به همین دلیل، مدیران تصمیم گیر بیشتر دنباله رو حرکت های عمومی بوده اند. پس از این که فناوری در میان مردم گسترش یافت، شیوه های جدیدی برای استفاده ابلاغ می شود.

● قافله جهانی
دکتر علی اکبر جلالی، استاد دانشگاه علم و صنعت، از تجربه دیگر کشورهای جهان سوم چنین می گوید: «می توان گفت این مقوله برای بیشتر کشورهای جهان حرکتی کند داشت و تنها چند کشور جهان به صورت عمیق و تحقیقی و تحلیلی آن را دنبال و در عمل پیاده سازی کردند.
در این رده کشورهایی مانند آمریکا، کانادا، ژاپن و استرالیا پیشرو بوده اند. با این حال، در کشورهای در حال توسعه تحولات چشمگیری در توسعه اینترنت و فناوری اطلاعات دیده شده است.
تجربه چین، هندوستان، مالزی، تایوان، تایلند، فیلیپین، کره جنوبی و حتی ویتنام از این نوع است. چنان که تنها کشور ویتنام تصمیم گرفته ۵۰ درصد سرمایه گذاری های خود را در زمینه توسعه فناوری اطلاعات انجام دهد. برخی دیرکردها هم براساس نوع عقاید خاص که در کشور ما هست بروز کرده است. مثلاً در آلمان که اصرار به آلمانی شدن رایانه و در فرانسه که اصرار بر فرانسوی شدن زبان های برنامه نویسی وجود داشته است، در ابتدا با تأخیر رو به رو بودند ولی سرانجام به هماهنگی دست یافتند. چین نیز در ابتدا راه غلطی را طی کرد که خیلی زود متوجه آن شد و خود را با جهان اینترنت هماهنگ کرد، چنان که در سال های اخیر بهترین صادرات را از طریق اینترنت داشته است.»
هم اکنون بخش عمده تجارت از طریق تجارت الکترونیک انجام می شود. کشورها برای تطبیق با شرایط آینده، هرچه بیشتر خود را به این ابزار ارتباطی مجهز می کنند و در حقیقت پروژه سهیم شدن در سطح علمی و فناوری های جهان را عهده دار می شوند. چنانکه مسأله تحقیقات اینترنتی یک اصل اساسی و مسلم در جهان است.
دکتر جلالی یادآور می شود هم اکنون بیشترین استفاده کنندگان اینترنت بازرگانان اند زیرا تجارت سنتی به سرعت در حال تبدیل شدن به تجارت الکترونیکی است و رقابت حرف اول را در بازار می زند. از سوی دیگر، اینترنت ابزاری دوسویه است. در مدیریت سنتی، مدیران بیشتر دستور دهنده و کمتر شنونده اند. اما اینترنت این سنت را به هم می ریزد و به زیر دستان به راحتی اجازه می دهد که نظارت خود را با بالادستان در میان گذاشته، در تصمیم گیری ها مشارکت و حتی نظارت داشته باشند.
مسأله دیگری که وجود دارد به مسائل فرهنگی استفاده از فناوری های جدید در کشور ما بر می گردد. مثلاً ژاپنی ها از تلفن همراه تنها در مواقع اضطراری استفاده می کنند، این در حالی است که بیشتر از ۷۰ درصد آنها تلفن همراه دارند. همچنین با وجودی که تعداد تلفن های ثابت ژاپنی ها کمتر از تلفن همراه شان است، آنها از تلفن ثابت ۳ برابر بیشتر از تلفن همراه استفاده می کنند. به علاوه، رسانه های گروهی نحوه استفاده صحیح از تلفن همراه را به مردم آموزش می دهند. این مسأله بارها در فیلم ها و سریال ها و برنامه های آموزشی یادآوری می شود. در زمینه اینترنت نیز ژاپنی ها به همین نحو خلاقانه وارد شده اند.
در حالی که ۸۲ درصد بازرگانان و اصناف ژاپنی با اینترنت کار می کنند، در منازل تنها ۱۹‎/۵ درصد افراد اینترنت دارند. این مسأله در کشور ما می تواند کاملاً برعکس ظاهر شود. در بازار کمتر خبری از اینترنت و فناوری های نوین است و خانواده ها بدون هیچ گونه آموزش یا جهت دهی در جریان استفاده از اینترنت قرار می گیرند. این در حالی است که « مروستی» معتقد است: «اگر یک جامعه بتواند فرآیند آموزش را تقویت کند، می تواند در ذهنیت افراد اطمینان و اعتماد به نفس به وجود آورد. دو بعد تجارت و تحقیقات در اینترنت از ابعاد اصلی وجود چنین پدیده ای هستند. کشور ما به عنوان جزیی از این مجموعه، در زمینه های فناوری، تجارت، تحقیقات و در زمینه دسترسی به اطلاعات روز نیازمند این هماهنگی است.
برای گسترش تجارت و یافتن شرکای تجاری دقیق تر، بانکداری، بیمه، علوم اجتماعی و فنی اینترنت بهترین ابزار دسترسی است. این در حالی است که فقدان دسترسی یا محدودیت دسترسی ما موجب عقب افتادن از این قافله می شود.»
حتی در سطح منطقه ای با توجه به رویه جدید کشورهای عربی در زمینه گسترش تجارت، تغییرات چشمگیری در سطح تجارت الکترونیکی به وجود آمده است. با این حال، « مروستی» معتقد است: «تجربه ما در دانشگاه ها به عنوان حلقه واسط بعد آموزش و صنعت پیش روی ماست. دسترسی به اینترنت در دانشگاه ها با سرعت پائین و استفاده تقریباً کم است. مسأله دیگر این است که ما سایت های اطلاعاتی را به وجود آوردیم ولی این که اندام یک موضوع به صورت هماهنگ عمل کند، کمتر وجود دارد. اینترنت تنها وارد کردن و نصب دستگاه نیست بلکه این دستگاه نیازمند نوعی نگاه مدرن و منظم است تا بتواند از مجموعه تحقیقات جهان استفاده کند. از سویی، این دستگاه نیازمند نوعی نگاه هوشمندانه است. در حقیقت، پیش از هر چیز نفس این شبکه ارتباطی و اطلاعاتی باید پذیرفته شده باشد.»

● اینترنت به خودی خود عامل پیشرفت نیست
اما در نهایت ما اینترنت را برای چه می خواهیم. برای بالندگی کشور در همه سطوح و این بالندگی گذشته از دستیابی به تکنیک ها و اقتصاد باز، در گرو آگاهی شهروندان است. دستیابی و گسترش اینترنت اگر چه در آغاز بر تجارت و اقتصاد اثر گذار است، اما در نهایت به طور غیر مستقیم در سطح زندگی و رتبه اجتماعی زندگی شهروندان اثر می گذارد.
مروستی معتقد است: «ما ناگزیریم که به این سمت حرکت کنیم وگرنه از لحاظ اقتصادی، مسائل مالی ما از جهان عقب خواهد ماند. از سویی، باید دانست خود اینتر نت به خودی خود عامل پیشرفت نیست، بلکه مانند رادیو، تلویزیون و سیله ای است که آگاهی تولید می کند و هرچه جامعه نظام مند شود، بیشتر می توان از این دانشها استفاده کرد. هرچه توسعه اقتصادی گسترده تر باشد، نیاز ما بیشتر می شود و هرچه تجارت ما گسترده تر شود، به تجارت الکترونیک بیشتر نیازمندیم. اگر بتوانیم آن را در جریان آموزش عمومی قرار دهیم نیز هزینه اجتماعی کمتری خواهیم داشت و بار هزینه آموزش رسمی هم کم خواهد شد.»
اینترنت یک ابزار اطلاعاتی و ارتباطی مدرن است و مسیر ورود فناوری های مدرن در کشورما به نحوه استفاده از آن بر می گردد. چنانکه دکتر جلالی یادآور می شود شناخت به موقع یک فناوری و تصمیم گیری بدون تأخیر در استفاده از آن ، دو عامل مهم در برخورد با یک پدیده نوین است. گاهی ما زمانی متقاعد به استفاده می شویم که زمان بهره وری آن یا سپری شده یا کارآیی مناسب را ندارد و یا حداقل فرصت های شغلی و خلاقیت هایی که می توانسته با آمدن یک فناوری در کشور ایجاد شود، از دست رفته است.
با این حال به نظر می رسد اهمیت این ابزار خود به خود آن را به عنوان جزیی جدا نشدنی در ساختار اطلاعاتی و ارتباطی کشور قرار داده و اکنون زمان آن رسیده است که بیش از پیش به جهت دهی کاربردی این جریان بپردازیم. اساسی ترین بخش های کاربردی جامعه یعنی بخش صنعت آموزش و تجارت از اینترنت به عنوان یکی از پلکان های ترقی خود می توانند استفاده کنند.
این مسأله نیازمند نوعی آگاهی رسانی عمومی نیز در سطح عمومی جامعه است و به نظر می رسد رسانه های عمومی کشور در این مورد نیازمند اختصاص سهم بیشتری به اینترنت و نحوه نگرش و استفاده از آن است، این که اگرجهان جدید ابزار جدیدی را عرضه کرده حال سهم ما چقدر است و ما چقدر می توانیم از آن بهره ببریم.

      مطالب مرتبط

درباره نویسنده: سارا اسماعیلی

فرستادن دیدگاه

تبلیغات

تبلیغات متنی

Social Media Icons Powered by Acurax Wordpress Development Company